﻿
I - GHI CHÚ VỀ CHẤT LƯỢNG PHIM:

Đây là bộ phim xưa, có chất lượng DVD không cao. Các phiên bản rip theo định dạng AVI hoặc MP4 thường bị lệch tiếng khoảng 300-450 ms. Người dịch đã chỉnh time từng câu cho cả 2 phiên bản này. Phụ đề được làm khớp với phần hình, khán giả xem phim cần chỉnh tiếng (audio) cho khớp với hình (video), thì sẽ khớp với phụ đề.

Để thuận tiện, người dịch đã up phiên bản MKV, khớp tất cả (hình, tiếng, phụ đề)! Khán giả down tại đây:
https://www.fshare.vn/folder/Z5GLAETQW4I1

II - GHI CHÚ VỀ GIAI ĐOẠN LỊCH SỬ CỦA PHIM:

Mặc dù bộ phim hoàn toàn xảy ra trong thời kỳ phục hồi chế độ Quân chủ ở nước Pháp, nhưng trong phim lại có hồi tưởng về các thời kỳ trước đó. Nếu khán giả nắm được sơ bộ lịch sử nước Pháp ở giai đoạn này, sẽ giúp cho việc thưởng thức phim trọn vẹn hơn. Chẳng hạn sẽ hiểu được tại sao 2 nhân vật Cassius và La Ramée chơi thân với nhau, nhưng tranh cãi với nhau suốt.

1) Thời kỳ trước Cách mạng (trước năm 1789):
Nước Pháp phát triển cực thịnh thời vua Louis 14, một trong những vị vua vĩ đại nhất nước Pháp. Hiệp sĩ Galibert khi dạy lịch sử cho Jacquou có nhắc tới vị vua này.
Các vua Louis kế tục thì không được như vậy. Đến thời vua Louis 16 thì xảy ra Cách mạng Pháp 1789.

2) Thời kỳ Cách mạng (năm 1789-1799):
Cách mạng 1789 dẫn đến các sự kiện nổi bật như: đánh chiếm ngục Bastille, xử tử vua Louis 16, thành lập nền Cộng hòa... Trong thời kỳ này, các quý tộc bị tước bỏ các quyền lợi và phải ra nước ngoài sống lưu vong, trong đó có bá tước Nansac. Trong phim, các nhân vật chỉ nói ngắn gọn là "Cách mạng" là ám chỉ Cách mạng 1789 (vì các cuộc cách mạng khác chưa xảy ra).
Bộ phim dành nhiều thiện cảm cho Cách mạng, nhưng cũng thoáng nhắc đến 2 sự kiện hạn chế của cuộc cách mạng này:
- Cassius khi đi với Jacquou trên xe ngựa đã nhắc tới "Marat trong bồn tắm". Đây là một lãnh đạo của Cách mạng, do bị bệnh ngoài da nên thường phải nằm ngâm mình trong bồn tắm tẩm thuốc. Marat ký lệnh tử hình ngay bên bồn tắm mà không cần thông qua phiên tòa. Sự cực đoan của Marat khiến các lãnh đạo khác phải phát hoảng, và ảnh hưởng đến hình ảnh nhân văn của Cách mạng. Cuối cùng, Marat bị một phụ nữ ám sát cũng ở ngay bồn tắm đó.
- Trong phim, linh mục Bonnal bị huyền chức vì đã tuyên thệ trung thành với Hiến pháp thời Cách mạng. Lúc đó, tất cả tài sản Giáo hội bị tịch thu và chỉ giáo sĩ nào tuyên thệ trung thành với Hiến pháp mới được trả lương. Kết quả là chỉ khoảng phân nửa số linh mục và rất ít giám mục chịu tuyên thệ. Cách mạng 1789 đã không xử lý khôn khéo vấn đề tôn giáo, là vấn đề rất quan trọng ở châu Âu.

3) Thời kỳ Hoàng đế Napoleon 1799-1815:
Cuối thời Cách mạng, nước Pháp rơi vào nội chiến triền miên. Napoleon giành quyền kiểm soát cả nước vào năm 1799, sau đó xưng Hoàng đế. Đội quân của Napoleon đi chinh phạt nhiều nước khác và phổ biến tư tưởng Cách mạng Pháp ra nhiều nước khác.
Như vậy, ta đã hiểu được một vấn đề trong phim: mặc dù "Hoàng đế" cũng là một dạng "Vua", nhưng Hoàng đế Napoleon lại gần với tư tưởng Cách mạng hơn. Cho nên ông lão chăn cừu La Ramée là người ủng hộ Hoàng đế, nhưng vẫn chơi thân với Cassius là người tham gia Cách mạng. Tư tưởng của họ chỉ có khác biệt nhỏ (đủ để cãi cọ với nhau cho vui), và cả hai cùng căm ghét nhà vua.
Trong phim cũng nhắc trận chiến Austerlitz, một trong những chiến thắng lớn nhất của Napoleon, đánh tan liên quân Áo-Nga. Ông lão La Ramée luôn tự hào là đã tham gia trận chiến này. Khi giảng bài địa lý cho Jacquou, ông cũng cho biết Austerlitz thuộc nước Áo. Ngày nay, nó thuộc Cộng hòa Séc.
Đến năm 1815, Napoleon bại trận Waterloo, và bị đày ra đảo Saint Helena. Trong tập 1 của bộ phim, Cha tuyên úy trong lâu đài có nhắc đến sự kiện "đánh đuổi kẻ cướp ngôi, là người đảo Corse", là ám chỉ đến Hoàng đế Napoleon vì ông sinh ra ở đảo này. Cha tuyên úy còn mắng mỏ những kẻ đã đưa nước Pháp vào bất hạnh trong gần 30 năm, là ám chỉ cả Cách mạng lẫn Hoàng đế.

4) Thời kỳ phục hồi chế độ Quân chủ (1815–1830):
Chú ý là cả 6 tập phim đều gói gọn trong thời kỳ này. Tập 1 xảy ra vào năm Giáng sinh 1919 (khác với nguyên tác văn học là Giáng sinh 1815). Tập 6 xảy ra vào năm 1830, vào những ngày cuối cùng của của thời kỳ phục hồi chế độ quân chủ. Trong bản dịch phim, gọi ngắn gọi là "thời Phục hồi Quân chủ".
Thời kỳ này bắt đầu từ sau thất bại của Hoàng đế Napoleon, chế độ Quân chủ chuyên chế được phục hồi, nhà vua kế vị là Louis 18. Ông đã phục hồi quyền lợi cho các quý tộc phải đi sống lưu vong trong thời Cách mạng, trong đó có bá tước Nansac.
Nhưng không phải mọi thứ đều được phục hồi nguyên vẹn. Đó là trường hợp cánh đồng cỏ, nơi ông lão chăn cừu La Ramée bị bắn chết. Cánh đồng này trước kia thuộc sở hữu của bá tước. Vào thời Cách mạng, nó trở thành đất công. Đến thời Phục hồi Quân chủ, bá tước trở về đòi lại hầu hết đất đai của mình, nhưng đồng cỏ này thì vẫn bị tranh chấp. Bá tước quyết định làm hàng rào cho đồng cỏ, La Ramée và Jacquou vẫn vượt qua hàng rào đó ở tập 5.
Vua Louis 18 không sống hết thời kỳ này. Đến năm 1824 ông bị bệnh chết. Do không có con nối dõi, nên em của vua lên ngôi, lấy hiệu là Charles 10. Đó là lý do khi linh mục Bonnal bị huyền chức, các nông dân phàn nàn vua Charles chứ không phải vua Louis.
Tập 6 của bộ phim kết thúc vào năm 1830, lúc Jacquou giành thắng lợi ở phiên tòa. Đó cũng chính là những ngày cuối cùng của thời Phục hồi Quân chủ, khi mà cuộc cách mạng 1830 đang diễn ra.

Xin nói thêm một chút. Vì bộ phim dừng lại ở thời điểm đó nên có thể khán giả không biết kết quả cuối cùng của cuộc cách mạng 1830 ra sao. Cuộc cách mạng này diễn ra chủ yếu ở Paris, lật đổ vua Charles 10 và dẫn đến sự thỏa hiệp ôn hòa và tạo ra chế độ Quân chủ lập hiến (thay cho chế độ Quân chủ chuyên chế). Tuy nhiên chế độ này vẫn không đáp ứng được nguyện vọng người dân nên đến năm 1848, nổ ra cuộc cách mạng khác và lúc đó mới lập ra nền Cộng hòa thứ hai.
Trong phim, các nhân vật chỉ nhắc tới "nền Cộng hòa" là ám chỉ nền Cộng hòa thứ nhất, vì lúc đó vẫn chưa có nền Cộng hòa thứ hai.

III - CÁC TUYẾN NHÂN VẬT:

Như đã nói ở trên, mặc dù trong phim đề cập đến 3 tầng lớp: bình dân, giáo sĩ và quý tộc, nhưng về cơ bản thì họ phân hóa thành 2 tuyến nhân vật:
1) Các nhân vật cấp tiến/tự do: có tư tưởng tiến bộ, có thiện cảm với Cách mạng và nền Cộng hòa.
2) Các nhân vật bảo thủ: trung thành với nhà vua.

Tầng lớp nào cũng phân thành 2 tuyến nhân vật trên:
- Tầng lớp bình dân: nông dân nói chung ủng hộ cấp tiến/tự do; các cận vệ, binh lính thì ủng hộ nhà vua...
- Giới giáo sĩ: giáo sĩ cấp tiến là linh mục Bonnal; giáo sĩ bảo thủ là Cha tuyên úy Don Engelbert, linh mục Villar...
- Giới quý tộc: quý tộc cấp tiến thì có hiệp sĩ Galibert; quý tộc bảo thủ thì có bá tước Nansac, hầu tước là cha của Nansac (nhân vật này chỉ thoáng xuất hiện trong tập 1)...

Hai nhân vật chính của phim, Jacquou và tiểu thư Galiote, có lẽ nên xếp vào tuyến nhân vật có tư tưởng cấp tiến. Nhưng cũng có những thời điểm họ thể hiện cá tính khá là bảo thủ. Điều này cũng tự nhiên, tính cách con người là phức tạp và không đơn giản để phân loại được!