1
00:00:03,980 --> 00:00:06,560
ΑΠΟ ΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ

2
00:00:07,560 --> 00:00:10,185
του Πέτερ Νέστλερ

3
00:00:10,740 --> 00:00:14,600
σε συνεργασία με τον
Ράιναλντ Σνελ, 1965.

4
00:01:16,040 --> 00:01:19,140
Στις 28 Οκτωβρίου 1940, 
τα στρατεύματα του Μουσολίνι 

5
00:01:19,540 --> 00:01:21,100
επιτέθηκαν στην Ελλάδα.

6
00:01:21,425 --> 00:01:25,055
Απρίλιος 1941: Εισβολή 
των γερμανικών στρατευμάτων,

7
00:01:25,355 --> 00:01:27,545
η χώρα
είναι υπό κατοχή.

8
00:01:28,025 --> 00:01:30,215
Επικρατεί τρομοκρατία
και αθλιότητα.

9
00:01:31,745 --> 00:01:34,580
Οι Έλληνες έπρεπε να
αποδυναμωθούν μέσω της πείνας.

10
00:01:35,780 --> 00:01:38,500
Οι άνθρωποι ξεψυχούσαν
στους δρόμους.

11
00:01:39,580 --> 00:01:42,505
Οι μαυραγορίτες
εμπορεύονταν την ανάγκη.

12
00:01:43,815 --> 00:01:45,680
Το χειμώνα του 1941-42,

13
00:01:46,135 --> 00:01:49,635
πέθαναν από την πείνα
300.000 Έλληνες.

14
00:01:51,870 --> 00:01:55,125
Η Αντίσταση του ελληνικού λαού
ξεκίνησε αμέσως.

15
00:01:55,555 --> 00:02:00,555
Στρατιώτες και αγρότες έκρυβαν
όπλα: οι δημοκρατικές δυνάμεις, 

16
00:02:01,090 --> 00:02:04,540
ήδη υπό δίωξη στο καθεστώς 
του Μεταξά, οργανώθηκαν.

17
00:02:05,505 --> 00:02:07,630
Στις 27 Σεπτεμβρίου 1941,

18
00:02:08,025 --> 00:02:13,285
ιδρύεται το Εθνικό
Απελευθερωτικό Μέτωπο (ΕΑΜ).

19
00:02:14,625 --> 00:02:16,990
Συμμετείχαν σε αυτό
τέσσερα κόμματα.

20
00:02:18,025 --> 00:02:19,815
Οι στόχοι του ήταν:

21
00:02:20,320 --> 00:02:22,455
ο αγώνας για
την επιβίωση του λαού,

22
00:02:24,150 --> 00:02:26,710
ο αγώνας για την
εθνική απελευθέρωση,

23
00:02:28,175 --> 00:02:30,760
η διασφάλιση της κυριαρχίας
του ελληνικού λαού

24
00:02:31,155 --> 00:02:32,790
μετά την απελευθέρωση.

25
00:02:34,780 --> 00:02:37,555
Το ΕΑΜ ήταν η σημαντικότερη
αντιστασιακή οργάνωση.

26
00:02:38,415 --> 00:02:42,495
Είχε δύο εκατομμύρια
ενεργά μέλη ενήλικες,

27
00:02:43,825 --> 00:02:47,100
400.000 μέλη στις
οργανώσεις της νεολαίας,

28
00:02:47,835 --> 00:02:51,960
δεκάδες χιλιάδες μέλη
στις παιδικές οργανώσεις.

29
00:02:52,465 --> 00:02:58,660
Το ένοπλο τμήμα του ΕΑΜ
ήταν ο ΕΛΑΣ, με 130.000 αντάρτες,

30
00:02:59,635 --> 00:03:01,805
άντρες και γυναίκες,

31
00:03:02,175 --> 00:03:04,175
ξυπόλυτοι,

32
00:03:04,590 --> 00:03:06,105
φτωχοντυμένοι,

33
00:03:06,400 --> 00:03:08,400
υποσιτισμένοι.

34
00:03:10,260 --> 00:03:12,365
Έλαβαν μέρος σε 600 μάχες

35
00:03:13,145 --> 00:03:16,635
και παράλληλα σε αμέτρητες 
στρατιωτικές επιχειρήσεις.

36
00:03:17,280 --> 00:03:19,560
Μπόρεσαν να εγκλωβίσουν 
στην Ελλάδα 10 γερμανικές,

37
00:03:20,270 --> 00:03:23,790
13 ιταλικές 
και 3 βουλγαρικές μεραρχίες.

38
00:03:26,230 --> 00:03:28,000
Οι απώλειες
των Δυνάμεων του Άξονα

39
00:03:28,300 --> 00:03:30,100
ήταν 35.000
νεκροί και αιχμάλωτοι.

40
00:03:30,620 --> 00:03:35,680
Οι υλικές απώλειές τους ήταν 
150 ατμάμαξες, εκατοντάδες βαγόνια,

41
00:03:36,150 --> 00:03:38,600
εκατοντάδες οχήματα,
δεκάδες τανκς,

42
00:03:39,130 --> 00:03:41,705
100 γέφυρες,
250 πλοία.

43
00:03:45,715 --> 00:03:49,850
Οι απώλειες του ΕΛΑΣ ήταν
8.000 νεκροί, 10.000 τραυματίες.

44
00:03:55,430 --> 00:03:58,005
Οι αντάρτες μάχονταν
μέρα και νύχτα.

45
00:03:58,955 --> 00:04:00,660
Ο λαός τους βοηθούσε.

46
00:04:01,915 --> 00:04:04,975
Για το λόγο αυτό,
οι γερμανοϊταλικές δυνάμεις

47
00:04:05,545 --> 00:04:08,680
κατέστρεφαν τα χωριά,
σκότωναν γυναικόπαιδα.

48
00:04:25,710 --> 00:04:29,260
Ο ΕΛΑΣ είχε ελλείψεις
σε όπλα και πυρομαχικά.

49
00:04:31,025 --> 00:04:35,065
Μόνος τρόπος εφοδιασμού του
ήταν τα λάφυρα από τις μάχες.

50
00:04:37,000 --> 00:04:39,505
Το βρετανο-αμερικανικό
Στρατηγείο Μέσης Ανατολής,

51
00:04:39,915 --> 00:04:43,830
όπου υπαγόταν ο ΕΛΑΣ,
τον εγκατέλειψε χωρίς βοήθεια.

52
00:04:44,830 --> 00:04:47,770
Η ανάπτυξη του ΕΑΜ-ΕΛΑΣ
έπρεπε να εμποδιστεί.

53
00:04:49,275 --> 00:04:52,355
Υπήρχε ο φόβος για την επιρροή
του Κομμουνιστικού Κόμματος.

54
00:05:03,870 --> 00:05:07,365
Στις πόλεις, εκατοντάδες χιλιάδες
διαδήλωναν εναντίον του Τρόμου.

55
00:05:07,930 --> 00:05:12,000
Τα τανκς περνούσαν μέσα
από τον κόσμο, τους πυροβολούσαν.

56
00:05:12,770 --> 00:05:15,960
Το χειμώνα του 1943,
εργάτες και φοιτητές κατέλαβαν

57
00:05:16,380 --> 00:05:20,525
το Υπουργείο Εργασίας και έκαψαν
80.000 λίστες με ονόματα εργατών

58
00:05:20,795 --> 00:05:23,790
που θα στέλνονταν να δουλέψουν
στη γερμανική πολεμική βιομηχανία.

59
00:05:25,010 --> 00:05:28,115
Κανένας έλληνας εργάτης
δεν έπρεπε να εκτοπιστεί.

60
00:05:30,315 --> 00:05:34,240
Ο αντιστασιακός αγώνας στην Ελλάδα
έγινε παράδειγμα προς μίμηση.

61
00:05:34,595 --> 00:05:38,285
Χιλιάδες αγωνίστηκαν
και σκοτώθηκαν.

62
00:05:39,795 --> 00:05:42,865
Έπρεπε να υπάρξει
μια Ελεύθερη Ελλάδα.

63
00:06:11,150 --> 00:06:14,855
Στην περίοδο της συγκομιδής,
το ΕΑΜ κινητοποιούσε τις μάζες.

64
00:06:15,235 --> 00:06:17,690
Εμπόδισε την κατάσχεση
της σοδειάς.

65
00:06:18,390 --> 00:06:21,535
Ο ΕΛΑΣ ανέλαβε
την προστασία των αγροτών.

66
00:06:24,445 --> 00:06:28,935
Ο όρκος των Ελασιτών:
Ορκίζομαι ότι θα αγωνιστώ

67
00:06:29,315 --> 00:06:31,000
μέχρι την τελευταία
ρανίδα του αίματός μου 

68
00:06:31,250 --> 00:06:34,610
για την πλήρη απελευθέρωση
και ανεξαρτησία της πατρίδας,

69
00:06:34,975 --> 00:06:37,615
για την περιφρούρηση των 
συμφερόντων του ελληνικού λαού

70
00:06:38,515 --> 00:06:40,115
και την αποκατάσταση
και κατοχύρωση

71
00:06:40,815 --> 00:06:42,470
των κυριαρχικών δικαιωμάτων του.

72
00:06:43,216 --> 00:06:47,480
Για τον σκοπό αυτό θα υπακούω
στις πράξεις και αποφάσεις της ΠΕΕΑ

73
00:06:47,855 --> 00:06:52,345
και θα εκτελώ ευσυνείδητα και 
πειθαρχημένα τις εντολές και οδηγίες 

74
00:06:53,005 --> 00:06:56,565
των ανωτέρων μου και θα αποφεύγω
κάθε πράξη που θα με ατιμάζει

75
00:06:56,930 --> 00:07:02,110
σαν άτομο και σαν αγωνιστή
του ελληνικού λαού.

76
00:07:06,230 --> 00:07:10,575
Τον Νοέμβριο του 1944, οι εισβολείς
εγκατέλειψαν την Ελλάδα.

77
00:07:11,860 --> 00:07:14,990
Στις 12 Φεβρουαρίου 1945,
οι Βρετανικές Δυνάμεις

78
00:07:15,320 --> 00:07:19,655
υπέγραψαν συμφωνία
με τις αντιστασιακές οργανώσεις.

79
00:07:20,205 --> 00:07:25,185
Συμφωνήθηκαν: η επαναφορά
των πολιτικών δικαιωμάτων,

80
00:07:25,940 --> 00:07:27,515
η παύση των διωγμών,

81
00:07:28,525 --> 00:07:30,275
γενική αμνηστία,

82
00:07:30,820 --> 00:07:33,160
ο αφοπλισμός του ΕΑΜ-ΕΛΑΣ

83
00:07:34,225 --> 00:07:36,325
και η απελευθέρωση
των αιχμαλώτων.

84
00:07:38,625 --> 00:07:42,350
Η συμφωνία τηρήθηκε μόνο
από την πλευρά του ΕΑΜ-ΕΛΑΣ.

85
00:07:43,275 --> 00:07:48,470
Άρχισε η συκοφάντηση
του απελευθερωτικού αγώνα.

86
00:07:49,330 --> 00:07:52,350
Οι Άγγλοι εξόπλισαν
τα Τάγματα Ασφαλείας,

87
00:07:52,805 --> 00:07:55,110
τα οποία
είχε αφοπλίσει ο ΕΛΑΣ.

88
00:07:55,660 --> 00:07:57,815
Τα Τάγματα Ασφαλείας
ήταν Έλληνες,

89
00:07:58,230 --> 00:08:01,675
οι οποίοι είχαν ορκιστεί
πίστη στον Χίτλερ.

90
00:08:02,205 --> 00:08:04,760
Κυριαρχούσε οργή
και απογοήτευση.

91
00:08:06,455 --> 00:08:09,785
Το 1947, κηρύχτηκε
η απαγόρευση του ΕΑΜ.

92
00:08:10,650 --> 00:08:15,615
Από το 1945 έως το 1949,
μαινόταν εμφύλιος πόλεμος.

93
00:08:16,085 --> 00:08:18,655
Με τη βοήθεια Βρετανών
και Αμερικανών,

94
00:08:19,205 --> 00:08:22,790
τα κυβερνητικά στρατεύματα
νίκησαν τον Δημοκρατικό Στρατό.

95
00:08:29,470 --> 00:08:34,655
Μετά τον Εμφύλιο, η λέξη «δημοκρατία»
υπήρχε μόνο στα χαρτιά.

96
00:08:36,760 --> 00:08:40,655
Εμποδιζόταν η ελεύθερη
ανάπτυξη της δημοκρατίας, 

97
00:08:41,130 --> 00:08:44,910
ενάντια στη θέληση του λαού,
μέσω της τρομοκρατίας.

98
00:08:45,420 --> 00:08:47,880
Η καταπάτηση των φυσικών
δικαιωμάτων ενός λαού,

99
00:08:48,255 --> 00:08:50,150
μόνο με την τρομοκρατία
μπορεί να γίνει.

100
00:08:50,785 --> 00:08:52,650
Το παράδειγμα του Διστόμου

101
00:08:53,000 --> 00:08:55,250
δείχνει πόση δυστυχία
φέρνει ο φασισμός.

102
00:08:56,750 --> 00:09:00,115
10 Ιούνη 1944.
20 γερμανοί στρατιώτες,

103
00:09:00,425 --> 00:09:03,525
μεταμφιεσμένοι σαν έλληνες αιχμάλωτοι
από στρατόπεδο συγκέντρωσης,

104
00:09:03,925 --> 00:09:05,425
ξεκίνησαν από τη Λειβαδιά,

105
00:09:05,725 --> 00:09:09,515
με δύο ελληνικά φορτηγά που
είχαν κατάσχει για το σκοπό αυτό,

106
00:09:09,830 --> 00:09:12,955
και κατευθύνθηκαν
προς την Αράχωβα.

107
00:09:14,045 --> 00:09:18,105
Πίσω από τα οχήματα αυτά,
σε απόσταση 3-4 χλμ,

108
00:09:18,605 --> 00:09:21,125
ακολουθούσαν φορτηγά
με γερμανούς στρατιώτες.

109
00:09:21,740 --> 00:09:25,005
Ήθελαν να τραβήξουν
την προσοχή των ανταρτών,

110
00:09:25,695 --> 00:09:28,320
να τους στήσουν παγίδα,

111
00:09:28,710 --> 00:09:31,960
για να εντοπίσουν
τα λημέρια τους

112
00:09:32,910 --> 00:09:37,940
και να διαπιστώσουν ποια στάση
κρατούσαν οι κάτοικοι του χωριού.

113
00:09:38,730 --> 00:09:40,730
14 χλμ έξω από τη Λειβαδιά,

114
00:09:41,000 --> 00:09:45,760
οι Γερμανοί σταμάτησαν 12 χωρικούς,
που πήγαιναν για τα χωράφια τους

115
00:09:46,390 --> 00:09:48,675
και τους πήραν μαζί τους.

116
00:09:49,035 --> 00:09:53,200
Στο Στενό, 20 χλμ
μετά τη Λειβαδιά,

117
00:09:53,800 --> 00:09:57,400
σταμάτησαν κι άλλους περαστικούς
χωρικούς και ταξιδιώτες

118
00:09:57,785 --> 00:10:00,983
και όλους μαζί
τους θέρισαν με τα πολυβόλα.

119
00:10:02,715 --> 00:10:06,245
Προς το μεσημέρι, αυτή η
γερμανική φάλαγγα ενώθηκε

120
00:10:07,080 --> 00:10:09,175
με μια δεύτερη, η οποία
είχε έρθει από την Άμφισσα.

121
00:10:09,475 --> 00:10:11,815
Οι δυο φάλαγγες
μπήκαν μαζί στο Δίστομο.

122
00:10:12,920 --> 00:10:16,315
Ανέκριναν τους κάτοικους
και λεηλάτησαν το χωριό.

123
00:10:17,380 --> 00:10:20,080
Οι Γερμανοί εγκατέλειψαν το χωριό.

124
00:10:20,470 --> 00:10:24,025
Μπροστά πήγαιναν τα δύο φορτηγά
με τους μεταμφιεσμένους στρατιώτες.

125
00:10:24,505 --> 00:10:28,625
Σε απόσταση 3-4 χλμ,
ακολουθούσαν οι υπόλοιποι.

126
00:10:30,240 --> 00:10:34,275
Στην είσοδο του χωριού Στείρι,
τα δύο φορτηγά που προπορεύονταν

127
00:10:34,565 --> 00:10:36,640
δέχτηκαν επίθεση
από τους αντάρτες.

128
00:10:37,300 --> 00:10:40,820
18 από τους 20 Γερμανούς
σκοτώθηκαν.

129
00:10:43,590 --> 00:10:45,800
Όταν έφτασαν
οι κύριες δυνάμεις,

130
00:10:46,105 --> 00:10:48,140
ξεκίνησε μια πολύωρη μάχη.

131
00:10:49,745 --> 00:10:52,270
Οι αντάρτες αποτραβήχτηκαν.

132
00:10:52,910 --> 00:10:54,960
Οι Γερμανοί είχαν
μεγάλες απώλειες.

133
00:10:55,715 --> 00:10:57,840
Δεν ακολούθησαν
τους αντάρτες,

134
00:10:58,785 --> 00:11:02,010
σκότωσαν τυχαία
περαστικούς χωρικούς,

135
00:11:02,595 --> 00:11:04,725
και επέστρεψαν στο Δίστομο.

136
00:11:05,790 --> 00:11:07,790
Στους κατοίκους
δόθηκε διαταγή

137
00:11:08,120 --> 00:11:10,510
να μείνουν κλεισμένοι
στα σπίτια τους.

138
00:11:13,035 --> 00:11:16,415
Μετά από λίγο, έφτασε
ένας μοτοσικλετιστής από τη Λειβαδιά

139
00:11:16,800 --> 00:11:20,795
και έφερε τις διαταγές που
περίμεναν από τον ταγματάρχη Ρίκερτ.

140
00:11:21,480 --> 00:11:23,000
Έπειτα,
οι γερμανοί στρατιώτες

141
00:11:23,300 --> 00:11:25,395
σκορπίστηκαν
στους δρόμους του Διστόμου.

142
00:11:25,895 --> 00:11:27,515
Στο ένα χέρι το τουφέκι,

143
00:11:27,820 --> 00:11:31,030
στο άλλο το περίστροφο
ή μια χειροβομβίδα.

144
00:11:33,675 --> 00:11:36,980
Οι λίγοι επιζώντες του χωριού
αφηγούνται με φρίκη

145
00:11:37,235 --> 00:11:39,170
τα τρομερά εγκλήματα,
τους βιασμούς,

146
00:11:39,470 --> 00:11:42,635
τους φόνους γυναικών,
παιδιών, ανδρών.

147
00:11:46,880 --> 00:11:52,400
Ένας στρατιώτης ξεκοίλιασε μια έγκυο
γυναίκα και έβγαλε το έμβρυο έξω.

148
00:11:52,700 --> 00:11:55,495
Σε άλλες γυναίκες,
έκοψαν τα στήθη.

149
00:11:56,000 --> 00:11:59,790
Έκαψαν μια μάνα μπροστά
στα μάτια της οικογένειάς της.

150
00:12:00,970 --> 00:12:07,550
Αποκεφάλισαν τον παπά μπροστά
σε γυναικόπαιδα, και ούτω καθεξής.

151
00:12:09,035 --> 00:12:13,880
Έπειτα, έκαψαν σπίτια,
ενώ μέσα βρίσκονταν οι κάτοικοι.

152
00:12:54,625 --> 00:12:58,165
Υπεύθυνοι για
αυτά τα εγκλήματα ήταν:

153
00:12:58,480 --> 00:13:01,145
ο Ταγματάρχης Ρίκερτ
του 7ου Συντάγματος Πεζικού Ες-Ες,

154
00:13:01,670 --> 00:13:04,275
στρατιωτικός διοικητής
της Λειβαδιάς.

155
00:13:05,275 --> 00:13:09,190
Ο λοχαγός Φάμπελ, της ίδιας
στρατιωτικής μονάδας.

156
00:13:10,300 --> 00:13:14,065
ο Καρλ Παρ, αρχηγός
της Γκεστάπο στη Λειβαδιά.

157
00:13:15,195 --> 00:13:19,580
Ο λοχίας Γκουίντο Γιανς
και η διερμηνέας Ιωάννα.

158
00:13:22,625 --> 00:13:24,400
Ένας από τους υπεύθυνους,
ο Χάινζ Τσάμπελ, 

159
00:13:24,665 --> 00:13:28,550
κλήθηκε να λογοδοτήσει σε ελληνικό
δικαστήριο για τα εγκλήματά του.

160
00:13:32,135 --> 00:13:36,135
Τα εγκλήματα στο Δίστομο
καταγράφηκαν στο κατηγορητήριο

161
00:13:36,600 --> 00:13:39,360
του Ελληνικού Εθνικού Γραφείου
Εγκλημάτων Πολέμου,

162
00:13:39,945 --> 00:13:42,920
στην πράξη αρ. 116.

163
00:13:51,290 --> 00:13:53,640
Ο φασισμός
πρέπει να γίνει παρελθόν.

164
00:14:00,855 --> 00:14:04,300
Κατά τη διάρκεια του Εμφυλίου,
εκτελέστηκαν πολλοί έλληνες πατριώτες,

165
00:14:04,710 --> 00:14:08,645
οι οποίοι αγωνίστηκαν 
για μια δημοκρατική Ελλάδα.

166
00:14:09,070 --> 00:14:13,425
Στις 3 Μαρτίου 1948, ο Βαρδάλος,
πριν την εκτέλεσή του, είπε:

167
00:14:14,925 --> 00:14:18,490
«Αδέρφια, πεθαίνω λαβωμένος
από τα δολάρια του Τρούμαν.

168
00:14:18,875 --> 00:14:23,620
Ζήτω το Κομμουνιστικό Κόμμα Ελλάδας
και ο Δημοκρατικός Στρατός!»

169
00:14:25,425 --> 00:14:30,005
Η επιστολή του Β. Καφέτση, γραμμένη
τη νύχτα πριν την εκτέλεσή του:

170
00:14:30,365 --> 00:14:35,865
«Σύντροφοι, συναγωνιστές, αδέρφια!
Σας μιλώ φυλακισμένος στο κάστρο,

171
00:14:36,265 --> 00:14:40,385
που οι συναγωνιστές μου
μετέτρεψαν σε τιμημένο φρούριο.

172
00:14:40,795 --> 00:14:42,465
Το φρούριο αυτό
θα γίνει απόρθητο.

173
00:14:42,985 --> 00:14:45,795
Λίγο ακόμα, αδέρφια,
και θα νικήσουμε!

174
00:14:46,355 --> 00:14:51,280
Δείτε το κάστρο της ελευθερίας,
που ανατέλλει στο λυκόφως.

175
00:14:51,630 --> 00:14:53,630
Αυτό πρέπει
να μας δείξει το δρόμο.

176
00:14:53,880 --> 00:14:56,800
Αυτό μου δείχνει κι εμένα
το δρόμο για το Γολγοθά.

177
00:14:57,550 --> 00:15:01,675
Όσο δύσκολο κι αν είναι,
αλύγιστος, με το κεφάλι ψηλά,

178
00:15:02,175 --> 00:15:06,350
με ακλόνητη πίστη στη νίκη,
θα δω αυτόν το δρόμο.

179
00:15:06,775 --> 00:15:07,885
Εμπρός, αδέρφια!

180
00:15:08,141 --> 00:15:10,141
Ενωμένοι, να δυναμώσετε
ακόμα πιο πολύ,

181
00:15:10,720 --> 00:15:13,195
για να μη μπουν
τα σκουλήκια στο φρούριό μας.

182
00:15:13,755 --> 00:15:15,960
Η νίκη είναι πολύ κοντά.

183
00:15:16,275 --> 00:15:19,670
Κρατήστε το φρούριό μας και
ο λαός θα σπάσει τις αλυσίδες μας.

184
00:15:20,515 --> 00:15:23,585
Υπερβαίνοντας τον θάνατο,
θα είμαι μαζί σας στους αγώνες.

185
00:15:24,775 --> 00:15:28,105
Καταραμένος όποιος
κάνει ένα βήμα πίσω και ξεχάσει.

186
00:15:29,225 --> 00:15:32,640
Σύντροφοι, σας αφήνω μια μάνα,
δύο αδερφούς και δύο αδερφές,

187
00:15:32,905 --> 00:15:35,905
όλοι μικρότεροί μου
και ήδη κατεστραμμένοι.

188
00:15:36,710 --> 00:15:38,210
Τους αφήνω σε εσάς,

189
00:15:38,760 --> 00:15:41,895
εσάς που καταλαβαίνετε
τον πόνο τους.

190
00:15:42,940 --> 00:15:47,135
Τους αφήνω στον ελληνικό λαό,
στη λαϊκή δημοκρατία.

191
00:15:48,275 --> 00:15:50,960
Προστατέψτε τους και
απαλύνετε τον πόνο τους για μένα

192
00:15:51,485 --> 00:15:55,280
και για τον πατέρα μου,
που τον έχασαν πριν από ένα μήνα.

193
00:15:55,990 --> 00:15:57,775
Το χαρτί δε φτάνει.

194
00:15:58,910 --> 00:16:00,820
Σας φιλώ, σύντροφοι.

195
00:16:01,725 --> 00:16:04,665
Ζήτω ο Δημοκρατικός Στρατός!

196
00:16:04,950 --> 00:16:07,105
Ζήτω ο ελληνικός λαός!

197
00:16:07,545 --> 00:16:10,760
Ζήτω οι αγωνιζόμενοι
λαοί του κόσμου!»

198
00:16:14,355 --> 00:16:16,390
Επιστολή της μάνας
του Γεώργιου Πέτρου,

199
00:16:16,885 --> 00:16:20,150
Λιδωρίκι, 19/1/48:

200
00:16:22,155 --> 00:16:26,650
«Γιε μου, λάβαμε
το γράμμα σου από τη Χαλκίδα.

201
00:16:27,000 --> 00:16:31,275
Διαβάσαμε και στην εφημερίδα ότι
σε καταδίκασαν σε θάνατο, παιδί μου.

202
00:16:31,940 --> 00:16:34,400
Ακόμα και οι πέτρες
πονέσανε με το γράμμα σου.

203
00:16:34,905 --> 00:16:39,000
Πώς θες να μη ραγίσει η καρδιά
της μάνας σου και της αδερφής σου;

204
00:16:39,715 --> 00:16:42,875
Σήμερα στείλαμε από το σπίτι
τη νεκρώσιμη ακολουθία.

205
00:16:44,095 --> 00:16:46,615
Αχ, γιε μου,
πόσο άδικο είναι.

206
00:16:47,150 --> 00:16:50,030
Θυμάσαι, Γιώργο μου,
πώς σε είχαν υποδεχτεί,

207
00:16:50,340 --> 00:16:53,600
το καλοκαίρι του '43,
όλοι στο Λιδωρίκι;

208
00:16:54,030 --> 00:16:57,520
Και πόσα καλά λόγια
έλεγαν για σένα;

209
00:16:57,955 --> 00:16:59,930
Τώρα, γιε μου, γιατί;

210
00:17:00,470 --> 00:17:01,970
Αχ, παιδί μου.

211
00:17:02,715 --> 00:17:06,920
Τώρα, γιε μου, θέλω να πεθάνω
πριν μου φέρουν τη μαύρη είδηση,

212
00:17:07,320 --> 00:17:11,280
ότι σε σκότωσαν και
σε βάλανε στη μαύρη γη.

213
00:17:12,400 --> 00:17:15,150
Όλοι στο σπίτι
τα 'χουμε χαμένα.

214
00:17:15,480 --> 00:17:18,680
Κλαίμε, γιε μου,
για το κακό που μας βρήκε.

215
00:17:19,345 --> 00:17:24,390
Ορφανέψαμε από πατέρα και γιο,
το σπίτι μας ρήμαξε.

216
00:17:25,505 --> 00:17:28,350
Όλα τα στερήθηκε
το σπίτι μας, παιδί μου.

217
00:17:28,855 --> 00:17:34,230
Σαν να μην έφταναν όλα αυτά,
παιδί μου, σκότωσαν την Ελένη μας.

218
00:17:34,900 --> 00:17:38,250
Και τώρα δεν περιμένουμε τίποτα,
μόνο ο θάνατος μας απομένει.

219
00:17:39,720 --> 00:17:41,760
Όλοι, γιε μου,
ρωτούν για σένα.

220
00:17:42,310 --> 00:17:44,310
Γι' αυτό, μη μας αφήνεις
χωρίς γράμμα.

221
00:17:45,690 --> 00:17:48,600
Σου στέλνουν χαιρετισμούς
πολλοί συγγενείς και φίλοι.

222
00:17:49,715 --> 00:17:51,685
Η αδελφή σου
σου στέλνει φιλιά, παιδί μου,

223
00:17:51,965 --> 00:17:55,545
κι όλοι ευχόμαστε
να γυρίσεις γρήγορα σπίτι.

224
00:17:56,840 --> 00:18:02,355
Η μανούλα σου στέλνει την ευχή της
και ποτέ να μη σε βρει κακό.

225
00:18:02,815 --> 00:18:06,750
Η μανούλα σου,
Κωνσταντίνα Πέτρου».

226
00:18:09,255 --> 00:18:10,965
Καλοκαίρι 1965.

227
00:18:11,640 --> 00:18:14,285
Ο λαός αγωνίζεται
για τα δημοκρατικά του δικαιώματα.

228
00:18:14,790 --> 00:18:18,670
Εκατοντάδες χιλιάδες εργάτες
και φοιτητές βγαίνουν στους δρόμους.

229
00:18:21,185 --> 00:18:24,560
Το άρθρο 114
του ελληνικού Συντάγματος λέει:

230
00:18:25,280 --> 00:18:29,590
«Η τήρησις του Συντάγματος επαφίεται
εις τον πατριωτισμόν των Ελλήνων».

231
00:18:32,640 --> 00:18:37,865
Η Εθνική Ριζοσπαστική Ένωσις
κυβερνούσε μέχρι το '64.

232
00:18:38,190 --> 00:18:41,600
Ο αρχηγός της, ο Καραμανλής,
κυβερνούσε με την αστυνομία.

233
00:18:41,950 --> 00:18:46,785
Εκλογές νοθείας, στους στρατιώτες
δίνονταν έτοιμα ψηφοδέλτια.

234
00:18:48,150 --> 00:18:54,185
Το 1951, ιδρύεται η Ενιαία
Δημοκρατική Αριστερά (ΕΔΑ).

235
00:18:54,715 --> 00:18:59,130
Σε αυτήν συμμετείχαν δημοκράτες,
σοσιαλιστές, κομμουνιστές

236
00:18:59,500 --> 00:19:02,400
και πρώην μέλη του ΕΑΜ.

237
00:19:02,865 --> 00:19:05,250
Το κοινωνικό δημοκρατικό
πρόγραμμά της ήταν πιο ισχυρό

238
00:19:05,835 --> 00:19:08,225
από τις αντικομμουνιστικές
συκοφαντίες.

239
00:19:08,525 --> 00:19:13,920
Στις εκλογές του '58,
πήρε το 25% των ψήφων.

240
00:19:16,715 --> 00:19:18,715
Οι εκλογές του ΄64
ήταν πιο ελεύθερες.

241
00:19:19,165 --> 00:19:22,425
Ο Καραμανλής φοβόταν τη δύναμη
των δημοκρατικών δυνάμεων.

242
00:19:23,200 --> 00:19:26,075
Η ΕΔΑ δεν έβαλε υποψήφιους
σε όλες τις εκλογικές περιφέρειες.

243
00:19:27,225 --> 00:19:33,510
Η Ένωση Κέντρου συγκέντρωσε
το 53% των ψήφων.

244
00:19:34,075 --> 00:19:39,550
Ο Παπανδρέου έγινε πρωθυπουργός.
Ο λαός ήθελε δημοκρατική κυβέρνηση.

245
00:19:43,520 --> 00:19:45,825
Ο λαός κατέβηκε στους δρόμους,
γιατί οι αντιδραστικές δυνάμεις

246
00:19:46,115 --> 00:19:48,325
αντιστάθηκαν στη λαϊκή βούληση.

247
00:19:51,435 --> 00:19:56,950
Ο μεγαλοβιομήχανος Πέτρος Γαρουφαλιάς
ήταν υπουργός Άμυνας επί Παπανδρέου.

248
00:19:57,225 --> 00:20:00,675
Έκανε κατάχρηση εξουσίας
στο υπουργείο του.

249
00:20:01,480 --> 00:20:06,435
Υπήρχαν φήμες για διαφθορά
και υπεξαίρεση δημοσίου χρήματος.

250
00:20:06,990 --> 00:20:11,310
Ο Παπανδρέου ήθελε να απομακρύνει τον
Γαρουφαλιά από το υπουργικό συμβούλιο.

251
00:20:11,580 --> 00:20:15,885
Ο Βασιλιάς δεν έκανε δεκτό
το αίτημα της απομάκρυνσης.

252
00:20:16,465 --> 00:20:21,295
Ο Γαρουφαλιάς εξυπηρετούσε τα
δικά του συμφέροντα, όσο και του Βασιλιά.

253
00:20:21,740 --> 00:20:24,740
Ο Βασιλιάς φοβόταν
την αποδυνάμωση της θέσης του.

254
00:20:25,855 --> 00:20:27,990
Ο Παπανδρέου απειλούσε
με παραίτηση.

255
00:20:28,505 --> 00:20:34,645
Κατόπιν συνάντησης, ο Βασιλιάς δέχτηκε
την παραίτηση του πρωθυπουργού.

256
00:20:34,945 --> 00:20:39,115
Ο Παπανδρέου αυτοπροτάθηκε
ως υπουργός Εθνικής Άμυνας.

257
00:20:39,715 --> 00:20:41,350
Ο Βασιλιάς δεν συμφώνησε.

258
00:20:41,875 --> 00:20:44,700
Ο Παπανδρέου απείλησε
ξανά με παραίτηση.

259
00:20:45,075 --> 00:20:47,075
Ο Βασιλιάς τον απάλλαξε
από τα καθήκοντά του

260
00:20:47,330 --> 00:20:51,175
και έδωσε εντολή στον πιστό
κεντρώο πολιτικό Αθανασιάδη-Νόβα

261
00:20:51,430 --> 00:20:53,720
να σχηματίσει κυβέρνηση.

262
00:20:54,150 --> 00:20:57,115
Ο λαός ένιωσε προδομένος.
Εργάτες και φοιτητές

263
00:20:57,470 --> 00:21:01,380
σε Αθήνα και Θεσσαλονίκη
φώναζαν στους δρόμους: Δημοκρατία!

264
00:21:02,095 --> 00:21:05,265
Χιλιάδες αστυνομικοί έλαβαν
θέσεις στους γύρω δρόμους,

265
00:21:05,575 --> 00:21:08,840
έτοιμοι να ξυλοκοπήσουν
τους δημοκράτες διαδηλωτές.

266
00:21:09,720 --> 00:21:13,165
Ο Αθανασιάδης-Νόβας σχολίασε:

267
00:21:13,525 --> 00:21:17,115
«Εμψυχωνόμαστε και εμπνεόμαστε
από καθαρές δημοκρατικές αρχές,

268
00:21:17,380 --> 00:21:20,475
όπως αποδεικνύει
το παρελθόν μας».

269
00:21:22,665 --> 00:21:25,665
Κάθε βράδυ, οι διαδηλωτές
ήταν στους δρόμους.

270
00:21:27,865 --> 00:21:31,460
Ο αγώνας για τη δημοκρατία
χρειάζεται δύναμη.

271
00:21:38,385 --> 00:21:41,320
Οι προκηρύξεις
της αντίδρασης έγραφαν:

272
00:21:41,620 --> 00:21:45,315
«Κάτω η προδοτική συνεργασία
ΕΔΑ-Παπανδρέου!

273
00:21:45,940 --> 00:21:48,825
Ο νέος αγώνας θα οδηγήσει
τον Παπανδρέου στη φυλακή.

274
00:21:49,075 --> 00:21:51,075
Η Ελλάδα θα νικήσει».

275
00:21:53,265 --> 00:21:56,400
Δημοκρατία σημαίνει
λαϊκή κυριαρχία.

276
00:21:59,075 --> 00:22:02,140
Ο λαός και ο Παπανδρέου
ζήτησαν νέες εκλογές.

277
00:22:02,450 --> 00:22:06,630
Ο αγώνας για τη δημοκρατία είναι
και αγώνας ενάντια στην ανέχεια.

278
00:22:07,580 --> 00:22:11,440
Οι αγρότες και οι εργάτες πρέπει
να θρέψουν τις οικογένειές τους.

279
00:22:20,165 --> 00:22:25,835
Στις 27 Ιουλίου στην Αθήνα, φοιτητές
συγκεντρώθηκαν στα Προπύλαια.

280
00:22:26,570 --> 00:22:31,700
Φώναζαν: «Κάτω το καθεστώς
του Παλατιού και των Αμερικανών!»

281
00:22:32,555 --> 00:22:35,570
Στα πανό έγραφαν
τα αιτήματά τους:

282
00:22:36,240 --> 00:22:39,240
«Εκλογές εδώ και τώρα.
Δημοκρατία».

283
00:22:44,000 --> 00:22:47,925
Στους γύρω δρόμους, περίμεναν
οι αστυνομικές δυνάμεις.

284
00:22:48,355 --> 00:22:51,160
Οι φοιτητές
σχημάτισαν μια πορεία,

285
00:22:51,440 --> 00:22:53,760
η οποία
θα διέσχιζε την πόλη.

286
00:23:05,665 --> 00:23:08,150
Στην οδό Σταδίου,
η αστυνομία διέλυσε την πορεία,

287
00:23:08,650 --> 00:23:11,965
με τη χρήση κλομπ
και δακρυγόνων.

288
00:23:13,155 --> 00:23:15,425
Όμως, η πορεία
ανασυγκροτήθηκε.

289
00:23:16,550 --> 00:23:21,875
Η αστυνομία την περικύκλωσε και
χτύπησε τους διαδηλωτές στο ψαχνό.

290
00:23:22,960 --> 00:23:25,190
170 φοιτητές 
τραυματίστηκαν.

291
00:23:26,630 --> 00:23:29,300
Τον Σωτήρη Πέτρουλα, ηγετική μορφή
του φοιτητικού κινήματος,

292
00:23:29,645 --> 00:23:34,405
τον έσυραν αναίσθητο σε μια κλούβα
και τον στραγγάλισαν.

293
00:23:53,355 --> 00:23:59,700
Στις 23 Ιουλίου, στις 11πμ, έγινε
η κηδεία του Σωτήρη Πέτρουλα.

294
00:24:00,440 --> 00:24:03,625
Πάνω από 100.000 εργάτες,
αγρότες και φοιτητές

295
00:24:03,895 --> 00:24:06,545
ήρθαν από
κάθε γωνιά της χώρας.

296
00:24:14,325 --> 00:24:16,820
Ο λαός απήγγειλε κατηγορίες
εναντίον αυτών που δολοφόνησαν

297
00:24:17,200 --> 00:24:20,700
τον φίλο του 
και τη δημοκρατία.

298
00:24:21,680 --> 00:24:25,175
Η δολοφονία παρουσιάστηκε ως ατύχημα
για να μειωθεί η σημασία της

299
00:24:25,475 --> 00:24:27,875
και το ψέμα αυτό
προκάλεσε αγανάκτηση.

300
00:24:28,315 --> 00:24:31,165
Την παραμονή,
500 εργάτες και φοιτητές

301
00:24:31,465 --> 00:24:34,820
φρουρούσαν το σπίτι, όπου
πενθούσαν τον ήρωά τους.

302
00:24:35,250 --> 00:24:38,560
Ήθελαν να εμποδίσουν
τα διατεταγμένα σχέδια

303
00:24:38,830 --> 00:24:43,810
για απαγωγή και εξαφάνιση
της σορού του δολοφονημένου.

304
00:24:46,070 --> 00:24:48,555
Δεν έπρεπε
να κουκουλωθεί η αλήθεια.

305
00:25:00,865 --> 00:25:05,090
Οι εργάτες έλεγαν:
ήταν ένας από εμάς.

306
00:25:07,000 --> 00:25:10,375
Όλοι οι δημοκράτες έλεγαν:
ήταν ένας από εμάς.

307
00:25:13,760 --> 00:25:17,395
Τα δημοσιεύματα στον επαρχιακό Τύπο
διαστρέβλωναν τα γεγονότα.

308
00:25:17,760 --> 00:25:22,950
Στο ραδιόφωνο έλεγαν ότι η αστυνομία
έπρεπε να προστατευτεί από τους διαδηλωτές.

309
00:25:23,585 --> 00:25:26,440
Εξέφραζε τη λύπη της
για το ατύχημα.

310
00:25:28,200 --> 00:25:30,710
Η κηδεία ήταν
μια διαδήλωση.

311
00:25:38,815 --> 00:25:42,750
Ο λαός φώναζε:
Εκδίκηση! Δολοφόνοι!

312
00:25:43,800 --> 00:25:48,390
Κάτω η κυβέρνηση
των δολοφόνων! Φασίστες!

313
00:25:49,440 --> 00:25:51,720
Κάτω το καθεστώς
του παλατιού!

314
00:25:53,030 --> 00:25:55,240
Θάνατος στους δολοφόνους!

315
00:25:58,065 --> 00:26:00,560
Η αστυνομία
είχε διακριτική παρουσία.

316
00:26:01,405 --> 00:26:03,845
Είχαν δολοφονήσει
έναν πατριώτη.

317
00:26:56,605 --> 00:27:02,350
Φώναζαν ξανά και ξανά:
Εκδίκηση! Δολοφόνοι!

318
00:27:03,225 --> 00:27:06,280
Κάτω η κυβέρνηση
των δολοφόνων! Φασίστες!

319
00:27:07,605 --> 00:27:09,605
Κάτω το καθεστώς
του παλατιού!

320
00:27:10,795 --> 00:27:12,530
Θάνατος στους δολοφόνους!

321
00:27:33,355 --> 00:27:35,355
Ο φασισμός
πρέπει να γίνει παρελθόν.

322
00:27:36,470 --> 00:27:39,165
Θα υπάρξει
μια ελεύθερη Ελλάδα.

323
00:27:40,430 --> 00:27:42,430
Ζήτω ο ελληνικός λαός!